IRASA, through its independent councillors, is committed to fighting for the rights of ratepayers and residents, and to depoliticising local government in South Africa. It is our collective responsibility as ratepayers to exercise our democratic right and civic duty by acting as a watchdog over the political parties that govern our cities and towns. Ratepayers cannot take a back seat while municipalities deteriorate under the agendas and political games of these parties. It is a known fact that political party councillors must toe the party line, prioritizing their party’s agenda above the interests of the community and the ratepayers they were elected to serve. Do not waste your vote on a political party politician. Take back your power – support the ratepayers’ candidate!
IRASA will ensure that municipalities nationally are managed effectively, efficiently, transparently, and in a financially accountable manner, in accordance with the provisions of local government legislation. The independent councillors, through IRASA, will promote the fair and equitable distribution of municipal services, ensuring that service delivery is reliable, affordable, and of sustainable quality. By exercising responsible citizenship – putting the ratepayer first – IRASA will restore the dignity and service quality of cities and towns in South Africa. Strong, independent ratepayer representation can only strengthen our municipalities going forward.
IRASA believes that accountability must begin with its own representatives. Every IRASA candidate will undergo a transparent selection and vetting process and once approved, will be recognised as an Accredited IRASA Candidate. Every elected IRASA councillor will sign a Performance Agreement, submit an annual declaration of interests, undergo annual ethics and governance training, and be measured against published Key Performance Indicators (KPIs).
Every IRASA ward will report at least quarterly to its residents on performance, service delivery priorities and matters affecting the community. Every elected councillor will receive an annual governance rating based on measurable standards of attendance, accountability, ethical conduct, community engagement and performance.
IRASA will not demand standards of transparency, accountability and good governance from municipalities that it is unwilling to apply to its own representatives.
The mandate voters give IRASA will not only ensure responsible local government, but it will also advance our democracy, rather than restrict it, through responsible, independent ratepayer oversight. IRASA envisions that this will improve service delivery for ratepayers and create a well-managed local government environment that can stimulate local economic development to address the economic challenges facing municipalities in South Africa.
Our Role
Follow the money, demand the records and ensure that wrongdoing is not quietly buried.
Ten-Point Watchdog Manifesto
Expose corruption and protect public money by scrutinising awarded tenders, conflicts of interest, contract variations and contractor performance, and referring credible evidence of wrongdoing to the appropriate authorities.
Action And Accountability Plan. IRASA Will:
Proposed measurable community commitment
Evidence to report
Our Role
Turn complaints into tracked cases, with names, dates and measurable outcomes.
Ten-Point Watchdog Manifesto
Track service delivery in every ward by recording complaints, assigning responsibility, monitoring deadlines and reporting publicly on what has—and has not—been resolved.
Action And Accountability Plan. IRASA Will:
Proposed measurable community commitment
Evidence to report
Our Role
Ensure that maintenance happens before infrastructure reaches crisis point.
Ten-Point Watchdog Manifesto
Protect water and electricity services by monitoring outages, infrastructure failures, water and electricity losses, maintenance plans and the municipality’s preparedness for future growth and emergencies.
Action And Accountability Plan. IRASA Will:
Proposed measurable community commitment
Evidence to report
Our Role
Make sure every rand collected from residents has a defensible purpose and a measurable result.
Ten-Point Watchdog Manifesto
Defend residents against unaffordable rates by examining tariff increases, challenging wasteful expenditure and demanding measurable value for every rand collected from residents.
Action And Accountability Plan. IRASA Will:
Proposed measurable community commitment
Evidence to report
Our Role
Replace repeated complaints and temporary patches with planned, verifiable maintenance.
Ten-Point Watchdog Manifesto
Hold the municipality accountable for roads and potholes by demanding a public road-condition register, transparent repair priorities, proper workmanship and preventative maintenance.
Action And Accountability Plan. IRASA Will:
Proposed measurable community commitment
Evidence to report
Our Role
Ensure that assistance reaches those who qualify, without political favouritism.
Ten-Point Watchdog Manifesto
Ensure that poverty-relief measures reach the people who need them by monitoring indigent support, free basic services and the fair distribution of municipal resources across all communities.
Action And Accountability Plan. IRASA Will:
Proposed measurable community commitment
Evidence to report
Our Role
Give disadvantaged residents a meaningful voice in decisions—not merely an invitation to a meeting.
Ten-Point Watchdog Manifesto
Give disadvantaged residents a meaningful voice by protecting transparent housing and beneficiary processes, monitoring services in neglected communities and ensuring genuine public participation before decisions are taken.
Action And Accountability Plan. IRASA Will:
Proposed measurable community commitment
Evidence to report
Our Role
Council cannot promise everyone a job, but it can create an environment in which residents and businesses can create opportunities.
Ten-Point Watchdog Manifesto
Remove municipal barriers to job creation by challenging unnecessary red tape, supporting fair access to economic opportunities and monitoring whether development projects produce the jobs, skills and local benefits promised.
Action And Accountability Plan. IRASA Will:
Proposed measurable community commitment
Evidence to report
Our Role
Support growth that is planned, funded and beneficial—not growth that leaves residents with the bill.
Ten-Point Watchdog Manifesto
Ensure that growth is properly planned and funded by testing developments against infrastructure capacity, municipal development plans and environmental requirements, while protecting existing residents from carrying unfair development costs.
Action And Accountability Plan. IRASA Will:
Proposed measurable community commitment
Evidence to report
Our Role
Ensure that municipal resources improve everyday life—clean neighbourhoods, safe public spaces, working infrastructure and responsive services.
Ten-Point Watchdog Manifesto
Make the municipality answerable to its residents by monitoring budgets, projects, deadlines and outcomes, voting against unjustified expenditure and reporting back to communities at least quarterly.
Action And Accountability Plan. IRASA Will:
Proposed measurable community commitment
Evidence to report
Proposed improvement goals and measurement rules
These percentage goals supplement the action commitments. Establish the baseline within the first 90 days, using the previous 12 months where reliable data exists. Propose the targets to the municipality and confirm scope, resources and measurement before adopting them. Report quarterly and explain missed targets. These are proposed municipal improvement goals rather than guaranteed results from a councillor acting alone.
Fewer repeat complaints
Propose a 10% reduction over the following 12 months in repeat complaints concerning the same unresolved fault in monitored service categories.
Measurement: Compare equivalent periods and service coverage; publish total and repeat complaints separately. Keep reporting channels open and verify closures with residents where possible.
Lower controllable expenditure
Propose a 5% reduction over the following 12 months in selected discretionary cost categories identified through the expenditure review.
Measurement: Confirm a like-for-like baseline, inflation and workload effects, once-off costs and service quality. Count only documented realised savings; show them in rand and percentage terms.
Faster application processing
Propose a 10% reduction over the following 12 months in median processing time for a selected application category.
Measurement: Measure working days from a complete application to a decision; report sample size, pending cases and any exclusions. Separate approval rates from processing speed.
Lower water and electricity losses
Within 90 days, request separate water-loss and electricity-loss baselines. Propose realistic annual reduction targets once technical causes, investment and data quality are established.
Measurement: Report water and electricity separately using consistent definitions. Distinguish relative percentage reduction from percentage-point change. Do not announce a fixed loss target before the baseline is verified.
How we will report to residents
For each commitment, our quarterly report will show the target, work completed, municipal response, confirmed result, outstanding issue and next follow-up date. We will distinguish an action taken from a problem resolved. Where no eligible cases or projects existed, we will report that fact instead of claiming the target was achieved.
Monthly means calendar month; quarterly means every three months. The commitments apply to each elected IRASA representative and the ward or community they serve, with shared registers where practical.
Councillors can commit to checks, questions, referrals, votes and public reporting. Repairs, savings, allocations and other municipal results will be reported as confirmed outcomes. Where records are unavailable, we will record the request, response and resulting information gap. Personal information and confidential records will be excluded from public reports.
IRASA, deur sy onafhanklike raadslede, is daartoe verbind om te veg vir die regte van belastingbetalers en inwoners, en om plaaslike regering in Suid-Afrika te de-politiseer. Dit is ons gesamentlike verantwoordelikheid as belastingbetalers om ons demokratiese reg en burgerlike plig uit te oefen deur as ‘n waghond op te tree oor die politieke partye wat ons stede en dorpe regeer. Belastingbetalers kan nie agterweë staan terwyl munisipaliteite agteruitgaan onder die agendas en politieke speletjies van hierdie partye nie. Dit is ‘n bekende feit dat politieke party-raadslede die party lyn moet volg en hul party se agenda bo die belange van die gemeenskap en die belastingbetalers wat hulle verkies is om te dien, moet prioritiseer. Moet nie jou stem mors op ‘n politieke party-politikus nie. Neem jou mag terug – ondersteun die kandidaat van die belastingbetalers!
IRASA sal verseker dat munisipaliteite nasionaal doeltreffend, doeltreffend, deursigtig en op ‘n finansieel aanspreeklike wyse bestuur word, in ooreenstemming met die bepalings van plaaslike regerings wetgewing. Die onafhanklike raadslede sal deur IRASA die regverdige en billike verspreiding van munisipale dienste bevorder, en verseker dat dienslewering betroubaar, bekostigbaar en van volhoubare gehalte is. Deur verantwoordelike burgerskap uit te oefen – met die belastingbetaler eerste – sal IRASA die waardigheid en diens gehalte van stede en dorpe in Suid-Afrika herstel. Sterk, onafhanklike tarief betaler verteenwoordiging kan net ons munisipaliteite vorentoe versterk.
IRASA glo dat aanspreeklikheid by sy eie verteenwoordigers moet begin. Elke IRASA-kandidaat sal ‘n deursigtige keurings- en keuringsproses ondergaan en, sodra dit goedgekeur is, as ‘n Geakkrediteerde IRASA-kandidaat erken word. Elke verkose IRASA-raadslid sal ‘n Prestasie-ooreenkoms onderteken, ‘n jaarlikse belange verklaring indien, jaarlikse etiek- en bestuur opleiding ondergaan, en gemeet word aan die hand van gepubliseerde Sleutelprestasie-aanwysers (KPI’s).
Elke IRASA-wyk sal minstens kwartaalliks aan sy inwoners verslag doen oor prestasie, diensleweringsprioriteite en sake wat die gemeenskap raak. Elke verkose raadslid sal ‘n jaarlikse bestuur gradering ontvang gebaseer op meetbare standaarde van bywoning, aanspreeklikheid, etiese gedrag, gemeenskapsbetrokkenheid en prestasie.
IRASA sal nie standaarde van deursigtigheid, aanspreeklikheid en goeie bestuur van munisipaliteite eis wat dit nie op sy eie verteenwoordigers wil toepas nie.
Die mandaat wat kiesers aan IRASA gee, sal nie net verantwoordelike plaaslike regering verseker nie, maar dit sal ook ons demokrasie bevorder, eerder as om dit te beperk, deur verantwoordelike, onafhanklike toesig van belastingbetalers. IRASA sien voor dat dit dienslewering vir belastingbetalers sal verbeter en ‘n goed bestuurde plaaslike regerings omgewing sal skep wat plaaslike ekonomiese ontwikkeling kan stimuleer om die ekonomiese uitdagings wat munisipaliteite in Suid-Afrika in die gesig staar, aan te spreek.
Ons Rol:
Volg die geld, eis die rekords en sorg dat oortredings nie stilweg toegesmeer word nie.
Tienpuntmanifes vir ons waghond-rol:
Lê korrupsie bloot en beskerm openbare geld deur toegekende tenders, belangebotsings, kontrakwysigings en kontrakteurprestasie te ondersoek, en geloofwaardige bewyse van oortredings na die toepaslike owerhede te verwys.
Aksie en verantwoordbaarheidsplan. IRASA sal:
Voorgestelde meetbare verbintenis aan die gemeenskap:
Bewyse vir verslagdoening:
Ons Rol:
Omskep klagtes in opgevolgde sake, met name, datums en meetbare uitkomste.
Tienpuntmanifes vir ons waghond-rol:
Volg dienslewering in elke wyk deur klagtes aan te teken, verantwoordelikheid toe te wys, sperdatums te monitor en openbaar verslag te doen oor wat opgelos is — en wat nie.
Aksie en verantwoordbaarheidsplan. IRASA sal:
Voorgestelde meetbare verbintenis aan die gemeenskap:
Bewyse vir verslagdoening:
Ons Rol:
Verseker dat instandhouding plaasvind voordat infrastruktuur ’n krisispunt bereik.
Tienpuntmanifes vir ons waghond-rol:
Beskerm water- en elektrisiteitsdienste deur onderbrekings, infrastruktuurfoute, water- en elektrisiteitsverliese, instandhoudingsplanne en die munisipaliteit se gereedheid vir toekomstige groei en noodgevalle te monitor.
Aksie en verantwoordbaarheidsplan. IRASA sal:
Voorgestelde meetbare verbintenis aan die gemeenskap:
Bewyse vir verslagdoening:
Ons Rol:
Sorg dat elke rand wat van inwoners ingevorder word, ’n verdedigbare doel en ’n meetbare resultaat het.
Tienpuntmanifes vir ons waghond-rol:
Beskerm inwoners teen onbekostigbare eiendomsbelasting deur tariefverhogings te ondersoek, verkwistende uitgawes te bevraagteken en meetbare waarde te vereis vir elke rand wat van inwoners ingevorder word.
Aksie en verantwoordbaarheidsplan. IRASA sal:
Voorgestelde meetbare verbintenis aan die gemeenskap:
Bewyse vir verslagdoening:
Ons Rol:
Vervang herhaalde klagtes en tydelike lapwerk met beplande, verifieerbare instandhouding.
Tienpuntmanifes vir ons waghond-rol:
Hou die munisipaliteit verantwoordbaar vir paaie en slaggate deur ’n openbare padtoestandregister, deursigtige herstelprioriteite, behoorlike vakmanskap en voorkomende instandhouding te vereis.
Aksie en verantwoordbaarheidsplan. IRASA sal:
Voorgestelde meetbare verbintenis aan die gemeenskap:
Bewyse vir verslagdoening:
Ons Rol:
Verseker dat hulp diegene bereik wat kwalifiseer, sonder politieke begunstiging
Tienpuntmanifes vir ons waghond-rol:
Verseker dat armoedeverligtingsmaatreëls die mense bereik wat dit nodig het deur ondersteuning vir behoeftiges, gratis basiese dienste en die regverdige verdeling van munisipale hulpbronne oor alle gemeenskappe te monitor.
Aksie en verantwoordbaarheidsplan. IRASA sal:
Voorgestelde meetbare verbintenis aan die gemeenskap:
Bewyse vir verslagdoening:
Ons Rol:
Gee benadeelde inwoners ’n betekenisvolle stem in besluite — nie bloot ’n uitnodiging na ’n vergadering nie.
Tienpuntmanifes vir ons waghond-rol:
Gee benadeelde inwoners ’n betekenisvolle stem deur deursigtige behuisings- en begunstigdeprosesse te beskerm, dienste in verwaarloosde gemeenskappe te monitor en daadwerklike openbare deelname te verseker voordat besluite geneem word.
Aksie en verantwoordbaarheidsplan. IRASA sal:
Voorgestelde meetbare verbintenis aan die gemeenskap:
Bewyse vir verslagdoening:
Ons Rol:
Die raad kan nie vir almal ’n werk belowe nie, maar kan ’n omgewing skep waarin inwoners en ondernemings geleenthede kan skep.
Tienpuntmanifes vir ons waghond-rol:
Verwyder munisipale struikelblokke vir werkskepping deur onnodige rompslomp te bevraagteken, regverdige toegang tot ekonomiese geleenthede te ondersteun en te monitor of ontwikkelingsprojekte die beloofde werkgeleenthede, vaardighede en plaaslike voordele oplewer.
Aksie en verantwoordbaarheidsplan. IRASA sal:
Voorgestelde meetbare verbintenis aan die gemeenskap:
Bewyse vir verslagdoening:
Ons Rol:
Ondersteun groei wat beplan, befonds en voordelig is — nie groei wat inwoners met die rekening laat nie.
Tienpuntmanifes vir ons waghond-rol:
Verseker dat groei behoorlik beplan en befonds is deur ontwikkelings aan infrastruktuurkapasiteit, munisipale ontwikkelingsplanne en omgewingsvereistes te toets, terwyl bestaande inwoners teen onregverdige ontwikkelingskoste beskerm word.
Aksie en verantwoordbaarheidsplan. IRASA sal:
Voorgestelde meetbare verbintenis aan die gemeenskap:
Bewyse vir verslagdoening:
Ons Rol:
Verseker dat munisipale hulpbronne die alledaagse lewe verbeter — skoon woonbuurte, veilige openbare ruimtes, werkende infrastruktuur en responsiewe dienste.
Tienpuntmanifes vir ons waghond-rol:
Laat die munisipaliteit aan sy inwoners verantwoording doen deur begrotings, projekte, sperdatums en uitkomste te monitor, teen ongeregverdigde uitgawes te stem en minstens kwartaalliks aan gemeenskappe verslag te doen.
Aksie en verantwoordbaarheidsplan. IRASA sal:
Voorgestelde meetbare verbintenis aan die gemeenskap:
Bewyse vir verslagdoening:
Voorgestelde verbeteringsdoelwitte en metingsreëls
Hierdie persentasiedoelwitte vul die aksieverbintenisse aan. Bepaal die basislyn binne die eerste 90 dae en gebruik die vorige 12 maande waar betroubare data beskikbaar is. Stel die teikens aan die munisipaliteit voor en bevestig die omvang, hulpbronne en meting voordat dit aanvaar word. Doen kwartaalliks verslag en verduidelik teikens wat nie bereik is nie. Dit is voorgestelde munisipale verbeteringsdoelwitte, eerder as gewaarborgde resultate van ’n raadslid wat alleen optree.
Minder herhaalde klagtes
Stel ’n vermindering van 10% oor die daaropvolgende 12 maande voor in herhaalde klagtes oor dieselfde onopgeloste fout in die dienskategorieë wat gemonitor word.
Meting: Vergelyk ooreenstemmende tydperke en diensdekking; publiseer totale en herhaalde klagtes afsonderlik. Hou rapporteringskanale oop en bevestig, waar moontlik, die afhandeling van sake met inwoners.
Laer beheerbare uitgawes
Stel ’n vermindering van 5% oor die daaropvolgende 12 maande voor in geselekteerde diskresionêre kostekategorieë wat deur die uitgawehersiening geïdentifiseer is.
Meting: Bevestig ’n vergelykbare basislyn, die uitwerking van inflasie en werkslading, eenmalige koste en diensgehalte. Tel slegs gedokumenteerde, gerealiseerde besparings; toon dit in rand en as persentasies.
Vinniger verwerking van aansoeke
Stel ’n vermindering van 10% oor die daaropvolgende 12 maande voor in die mediaanverwerkingstyd vir ’n geselekteerde aansoekkategorie.
Meting: Meet werksdae vanaf ’n volledige aansoek tot ’n besluit; rapporteer die steekproefgrootte, hangende sake en enige uitsluitings. Onderskei goedkeuringskoerse van verwerkingspoed.
Laer water en elektrisiteitsverliese
Versoek binne 90 dae afsonderlike basislyne vir waterverliese en elektrisiteitsverliese. Stel realistiese jaarlikse verminderingsteikens voor sodra die tegniese oorsake, investering en datagehalte vasgestel is.
Meting: Rapporteer water en elektrisiteit afsonderlik met konsekwente definisies. Onderskei ’n relatiewe persentasievermindering van ’n verandering in persentasiepunte. Moenie ’n vaste verliesteiken aankondig voordat die basislyn geverifieer is nie.
Hoe ons aan inwoners verslag sal doen
Vir elke verbintenis sal ons kwartaalverslag die teiken, voltooide werk, munisipale reaksie, bevestigde resultaat, uitstaande saak en volgende opvolgdatum toon. Ons sal onderskei tussen ’n aksie wat uitgevoer is en ’n probleem wat opgelos is. Waar geen toepaslike sake of projekte bestaan het nie, sal ons dit rapporteer eerder as om te beweer dat die teiken bereik is.
Maandeliks beteken elke kalendermaand; kwartaalliks beteken elke drie maande. Die verbintenisse geld vir elke verkose IRASA-verteenwoordiger en die wyk of gemeenskap wat hulle dien, met gedeelde registers waar dit prakties is.
Raadslede kan hulle verbind tot kontroles, vrae, verwysings, stemme en openbare verslagdoening. Herstelwerk, besparings, toekennings en ander munisipale resultate sal as bevestigde uitkomste gerapporteer word. Waar rekords nie beskikbaar is nie, sal ons die versoek, reaksie en gevolglike inligtingsgaping aanteken. Persoonlike inligting en vertroulike rekords sal uit openbare verslae uitgesluit word.